أبو القاسم عبد الله بن علي الكاشاني ( القاشاني )
52
عرايس الجواهر ونفايس الأطايب ( فارسى )
به گل حكمت استوار كنند و بگذارند تا خشك شود و در كوزهء آبگينهگران يا كوزهگران نهند تا پخته شود . برون كنند و آن خنور را بشكنند . جوهرى در غايت سبزى و روشنى و صفا و طراوت برون آيد ، و از آن قصبهها نگينها سازند ، [ b 10 ] خواه يكپاره بىآستر از مينا و خواه دوپاره و سهپاره ، و زيادت با آستر بسازند و جلا دهند . شبهى خوب باشد . چنانچ جز جوهرى عالم و حكّاكى ماهر فرق نتواند كرد . چه زمرّد البته سوهان نگيرد خاصّه به چرخ مس ، و مينا به چرخ بيد و چنار جلا گيرد ، و اگر سنك مها يا بلور افزون كنند سوهان به دشوارى قبول كند ، امّا تيرهلون بود . نوعى ديگر كه آن را تلاويح گويند - فراگيرند پاره بلور صافى و به اندازه قصبه يا نگينى سازند و نيكو جلا دهند و حقهء سفالين بگيرند و آن اصل كى در شيشهء متقدّم گفته شده است در هر ده درمسنگ از آن سه درمسنگ بورهء سپيداب نارسيده بياميزند و مانند طحين مطحون كنند به آب و خشك كنند . پس آن قصبه يا نگينه را به آهن باريك سفته دو طرف سفته را بر دو كنارهء آن حقّه نهند و نگين را در درون حقّه به گل حكمت استوار كنند و آن را خشك كرده در ديگ مذكور نهند و آتش نرم مىفروزند از بامداد تا چاشتگاه ، و چون سرد شد آن را از حقّه برون كنند . شبهى به غايت سبز و خوب و باطراوت رنگين باشد ، چنانك سوهان به دشوارى قبول كند . و بسيارى استادان در آن سهو كنند در ميان جواهر مرصّع ، لكن چون آن بشكنند ميانش لون بلور باشد و رنگى سبز بر